Code thì mượt như Sunsilk nhưng bắt giải thích cho Junior hay PM thì lúng túng như gà mắc tóc. Giải mã 'lời nguyền kiến thức' của các pháp sư IT.
Anh em ạ, làm dev ngót nghét chục năm, kinh qua đủ thể loại dự án từ deploy trên cái vps cùi bắp đến maintain mấy hệ thống microservices xịn xò, tôi nhận ra một sự thật khá cấn: Rất nhiều lão quái senior code thì bay bướm như rồng cuốn, nhưng hễ mở miệng giải thích issue thì người nghe cứ như đang nghe kinh thánh.
Đợt vừa rồi trên Hacker News nổi lên một bài viết phân tích vụ này được anh em upvote ầm ầm (hơn 700 điểm). Đọc xong thấy nhột vãi, nên nay rảnh rỗi lên đây chém gió với các đồng đạo xem tại sao mấy "trưởng lão" ngành mình lại hay mắc cái bệnh khó ở này.
Nói tóm cái váy lại cho anh em lười đọc, vấn đề lớn nhất của các senior là bị dính "Lời nguyền kiến thức" (Curse of Knowledge).
Khi bạn đã cày nát một cái framework, nhìn đâu cũng thấy pattern, thì não bạn tự động bỏ qua các bước logic cơ bản (từ A đến D) mà nhảy một phát lên Z luôn. Khổ nỗi, mấy đứa junior hay mấy anh chị PM non-tech thì đang kẹt ở bước B. Bạn ném một đống technical jargon (thuật ngữ chuyên ngành) vào mặt họ, mồm lẩm bẩm về "dependency injection", "eventual consistency" hay "race condition", trong khi người ta chỉ muốn biết: "Tóm lại cái nút này bao giờ bấm được?"
Nhiều ông senior còn có cái tính: mặc định người khác phải có cùng background context với mình. Giải thích thì lấp lửng, viết document thì như đánh đố. Kết quả? Meeting kéo dài lê thê, PM thì bực mình, Junior thì stress vì đ*o hiểu sếp đang nói cái ngôn ngữ hành tinh nào.
Dân tình trên cõi mạng chia làm mấy luồng ý kiến rõ rệt, đọc comment tấu hài cực:
Vãn bối mạn phép chốt lại thế này: Các ông ạ, code xịn xò đến mấy mà không biết cách "bán" cái idea đó cho sếp, cho khách hàng, hay không truyền đạt được cho team thì giá trị của các ông cũng chỉ dừng ở mức "công cụ cấp cao".
Giao tiếp không phải là thảo mai hay múa mép. Giao tiếp là biết cách dịch từ "ngôn ngữ máy" sang "ngôn ngữ tiền" (Business impact). Khi nói chuyện với tech, hãy dùng pattern. Khi nói chuyện với sếp, hãy dùng cost, time và risk.
Bớt cái tôi lại, chấp nhận việc người khác không có cùng não trạng với mình, và học cách giải thích một vấn đề phức tạp theo cách đơn giản nhất. Đó mới là cảnh giới cao nhất của một Senior xịn. Chứ code bá đạo mà nói chuyện chả ai hiểu thì sớm muộn cũng thành... dị giáo bị cô lập thôi.
Nguồn hóng hớt: Tại sao Senior Dev fail trong việc giao tiếp trên Hacker News.
