Dùng AI để code CHẬM lại: Nghe có vẻ ngược đời nhưng lại cứu rỗi sinh mệnh Dev?

Chào anh em đồng đạo, dạo này đi đâu cũng nghe mấy khứa sếp móm cho nhau cái bánh vẽ “dùng AI tăng năng suất x10, x100”. Thậm chí mấy bố bán khoá học cũng thi nhau lùa gà rằng biết xài ChatGPT, Copilot hay mấy con ai tools là nhắm mắt cũng gõ ra app tỷ đô. Nhưng anh em thợ code chúng ta dư sức biết, code nhanh mà đ*o có não thì chỉ có đẩy bug lên production tốc độ bàn thờ mà thôi.

Hôm nay lướt Hacker News, tôi vấp ngay bài blog của lão quái Nolan Lawson với cái tít đọc chướng cả mắt: "Using AI to write better code more slowly" (Dùng AI để viết code xịn hơn... một cách chậm chạp). Nghe sượng trân chưa? Người ta tốn bao tiền nạp VIP cho AI để chạy KPI, lão này lại bảo dùng nó để... làm chậm tiến độ? Nhưng pha quay xe này lại cực kỳ có lý anh em ạ.

Rốt cuộc thì triết lý "chậm mà chắc" này là cái quái gì?

Theo lời tác giả, cái bẫy lớn nhất của AI là nó làm anh em ảo tưởng sức mạnh. Anh em gõ một dòng comment, bùm, Copilot khạc ra luôn 50 dòng code trông có vẻ rất mượt, rất xịn xò con bò. Anh em sướng quá, hit Tab, commit, rồi té đi uống trà đá. Nhưng toang là ở chỗ đó!

Nolan chỉ ra rằng, thay vì dùng AI như một cỗ máy đẻ code vô tri, chúng ta nên dùng nó như một thằng "đệ ruột" để pair-programming. Nghĩa là:

• Dùng AI để thảo luận kiến trúc (Architecture): Bắt nó đưa ra 3-4 hướng giải quyết, phân tích trade-off của từng cái. Anh em phải đọc, suy nghĩ, cãi nhau với nó.
• Ép AI viết Test trước, hoặc refactor code cẩn thận: Thay vì cắm đầu viết logic mới, hãy quăng đoạn code rác của mình vào bắt nó tối ưu, giải thích tại sao lại làm thế.
• Biến AI thành con vịt cao su (Rubber Duck Debugging) biết nói: Mô tả cái bug cho nó nghe, không phải để nó đưa code fix ngay, mà để anh em tự nhìn nhận lại luồng logic của mình.

Kết quả là gì? Tốc độ gõ phím của anh em giảm đi đáng kể. Anh em mất nhiều thời gian hơn cho một feature. Chậm hơn cả lúc tự gõ tay. Nhưng đổi lại, bug ít hơn, code maintain dễ hơn, và quan trọng nhất: anh em HIỂU MÌNH ĐANG VIẾT CÁI QUÁI GÌ.

Các lão quái trên Hacker News đang tế sống hay tung hô?

Bài này bú nhẹ 945 điểm HN, chứng tỏ dân tình đồng cảm vãi chưởng. Dạo qua một vòng comment, cộng đồng chia ra mấy luồng ý kiến cực kỳ đời:

• Phe thực dụng: Đa số anh em đều công nhận: "Bảo AI code nhanh á? Nhanh cái nịt!". AI giống y hệt một thằng Junior Dev 6 tháng kinh nghiệm nhưng ngáo đá: Gõ cực nhanh, cực kỳ tự tin, nhưng kiến thức thì lúc đúng lúc sai (hallucinations). Anh em vào vai Senior đi review đống code đó, bóc tách từng cái bug ẩn còn tốn thời gian hơn tự viết từ đầu.
• Phe triết lý: "Bàn phím chưa bao giờ là nút thắt cổ chai của nghề Dev, não bộ mới là vấn đề". Việc anh em dừng lại đọc hiểu code do AI sinh ra chính là quá trình rèn luyện tư duy. Code sinh ra trong 1 giây, nhưng đọc hiểu và tích hợp vào hệ thống tốn cả tiếng.
• Phe khịa sếp: "Chỉ có mấy tay quản lý không biết code mới nghĩ AI sẽ thay thế Dev vì nó gõ nhanh". Dev xịn biết cách dùng AI để nâng cao chất lượng sản phẩm cuối cùng, giảm tech debt, chứ đ*o phải đua KPI số dòng code.

Góc nhìn từ Coding4Food: Chậm lại để sống lâu hơn

Tóm cái váy lại, bài học sinh tồn ở đây là gì? Đừng để mấy cái marketing bẩn của các công cụ AI cuốn anh em vào cuộc đua tốc độ ảo ma. Sếp ép tiến độ thì cứ gật, nhưng lúc làm thì phải giữ cái đầu lạnh.

Dùng AI để vượt qua mấy cái boilerplate code nhàm chán thì ok, nhưng đụng đến core logic, business flow thì làm ơn hãy "sống chậm lại, yêu thương bản thân nhiều hơn". Gõ Tab xong thì nhớ đọc lại xem con AI nó vừa cắn thuốc gì mà đẻ ra đống logic đấy. Code vội, sập server lúc nửa đêm, thì con AI nó có tỉnh dậy hotfix thay các ông đ*o đâu? Cuối cùng cũng là anh em mình thức trắng đêm cắn RAM, cắn CPU mà gánh nghiệp thôi.

Vậy nên, chậm mà chắc. Xài AI như một thằng đệ ngoan, đừng coi nó là thánh thần.

---

Nguồn hóng hớt: Using AI to write better code more slowly (Nolan Lawson)