Lại là giáo chủ Y Combinator - Paul Graham (PG) với một bài sớ mới tinh vừa ra lò đã leo thẳng lên top 1 Hacker News. Tiêu đề nghe sặc mùi đa cấp và lùa gà: "Làm sao để kiếm một tỷ đô". Nghe thì ảo ma ca na thật đấy, nhưng liệu một dev hèn lương ba cọc ba đồng như chúng ta có húp được tí cháo nào từ tư duy của lão quái kiệt này không, hay lại ăn một cú "bánh vẽ" siêu to khổng lồ?
Cùng Coding4Food mổ xẻ xem cụ PG đang mưu tính cái gì nhé.
Rốt cuộc cụ Paul Graham lại vừa dạy chúng ta làm giàu thế nào?
Để tôi tóm tắt nhanh cho anh em lười đọc cái bài luận dài dằng dặc của cụ PG. Thực ra tư duy của lão rất thực dụng, không có mấy trò hô hào khẩu hiệu kiểu "đánh thức con người phi thường trong bạn" đâu. Điểm cốt lõi gồm mấy ý này:
- Đừng bán thời gian lấy lương cố định: Đi làm thuê, bán sức lao động ăn lương tháng thì kiếp này đừng mơ chạm vào 1 tỷ USD. Muốn giàu, ông phải sở hữu cổ phần (equity) của một thứ gì đó có khả năng tăng trưởng phi mã. Có nghĩa là phải làm startup, hoặc ít nhất là join từ đầu và có share.
- Tìm đòn bẩy cực đại: Một người bình thường không thể làm việc chăm chỉ hơn người khác 1000 lần. Nhưng một sản phẩm công nghệ thì có thể phục vụ số lượng người dùng gấp 1,000,000 lần mà không tốn thêm mấy tài nguyên. Đó là lý do tại sao dev chúng ta dễ giàu hơn dân ngành khác — nhờ cái đòn bẩy công nghệ này.
- Khởi nghiệp bây giờ rẻ mạt: Ngày xưa muốn làm startup phải gọi vốn hàng triệu đô để mua server vật lý. Giờ thì sao? Anh em chỉ cần thuê một con vps giá rẻ hoặc xin vài trăm đô chạy thử trên cloud vps là đã có thể deploy sản phẩm cho cả thế giới dùng rồi.
- Giải quyết vấn đề thực tế: Đừng vẽ ra mấy cái app vô thưởng vô phạt. Hãy tìm cái gì đó thực sự nhức nhối mà người ta sẵn sàng trả tiền để giải quyết.
Giang cư mận Hacker News dậy sóng: Người khen lấy khen để, kẻ chê "lý thuyết suông"
Bài viết của giáo chủ vừa lên sóng đã nhận về hơn 600 điểm cùng hàng trăm comment tranh luận nảy lửa từ các đạo hữu trên Hacker News. Dân tình lập tức chia phe combat cực gắt:
- Phe sùng bái giáo chủ: Nhiều anh em coi đây là kim chỉ nam. Họ đồng ý rằng tư duy "kiếm tiền từ sở hữu tài sản chứ không phải bán sức" là hoàn toàn chuẩn xác. Công nghệ chính là tấm vé vàng duy nhất giúp một gã mọt sách bước chân vào câu lạc bộ tỷ phú mà không cần quan hệ hay gia thế nâng đỡ.
- Phe thực tế (và có phần cay đắng): Nhiều lão quái trong ngành nhảy vào tạt gáo nước lạnh. Họ cho rằng cụ PG đang mắc chứng "sống trong bong bóng" (bubble) và dính nặng lỗi ngụy biện sống sót (survivorship bias). Để có 1 startup tỷ đô thành công, đằng sau đó là nghĩa địa của hàng vạn startup khác đã chết mất xác, kéo theo bao nhiêu dev cày ngày cày đêm đến kiệt quệ, sập nguồn.
- Phe đi tắt đón đầu: Một vài đạo hữu tếu táo đùa rằng, thay vì mất 10 năm cày startup trầy da tróc vẩy, chi bằng cầm hết tiền sang chơi crypto hoặc lướt sóng bitcoin trên mấy sàn giao dịch cho nhanh, tuy cơ hội ra đê cao nhưng biết đâu lại giàu sau một đêm đỡ phải code mệt người!
Góc nhìn từ Coding4Food: Bài học sinh tồn sau cú buff tinh thần
Tóm cái váy lại, bài viết của Paul Graham rất đáng đọc để thay đổi tư duy, nhưng anh em cũng cần giữ cái đầu lạnh kẻo bị ngợp bởi mấy con số tỷ đô ảo vọng. Dưới góc nhìn thực dụng của một dev già từng trải, tôi rút ra cho anh em vài gạch đầu dòng thế này:
- Chuyển dịch từ tư duy thợ code sang tư duy sản phẩm: Thay vì chỉ chăm chăm ngồi tối ưu dòng code hay cãi nhau xem dùng framework nào mượt hơn, hãy tập trung vào việc: "Cái đống code này mang lại giá trị gì cho người dùng và làm sao để bán được nó?".
- Đừng vội bỏ việc để khởi nghiệp bừa bãi: Đừng nghe cụ PG khích tướng mà quay xe nộp đơn xin nghỉ việc ngay ngày mai để làm startup. Hãy bắt đầu từ một dự án nhỏ bên lề (side project). Khi nào kiếm được những đồng tiền đầu tiên tự động chảy vào tài khoản, lúc đó hẵng tính tiếp.
- Tập làm chủ tài sản: Nếu không tự làm startup, hãy cố gắng deal lấy ESOP (cổ phiếu ưu đãi) khi làm việc cho các công ty khởi nghiệp có tiềm năng. Đó mới là con đường thực tế nhất để tích lũy tài sản cho dân kỹ thuật.
Chúc anh em sớm tìm được con đường thoát nghèo, không cần tới một tỷ đô đâu, tầm vài triệu đô là đủ để đóng máy đi câu cá cả đời rồi!
Nguồn tham khảo: Paul Graham Blog
