666 upvotes trên Hacker News. Một con số khá là "tâm linh" cho một dự án từ đời tống. Đo phải một cái framework JavaScript mới ra lò để hành hạ anh em, cũng đo phải tool AI tạo video xịn xò con bò lùa gà nào cả. Chào mừng các ông đến với Project Gutenberg (PG) – thư viện sách điện tử miễn phí lâu đời nhất cõi mạng, và nó đang ngày càng mượt mà hơn.
Tóm tắt nhanh cho anh em lười đọc: Đồ cổ nhưng đ*o lỗi thời
Nói thật, nhiều anh em dev trẻ bây giờ mở web lên mà không thấy loading spinner với vài chục cái API call chắc tưởng rớt mạng. Nhưng Project Gutenberg thì khác:
- Giao diện được update ngầm: Không kèn không trống, PG dạo gần đây đã cải thiện UI/UX. Giao diện sáng sủa hơn, tìm kiếm ngon lành hơn.
- Chất lượng file bá đạo: Khâu auto-gen file
epub và mobi (cho mấy tay chơi Kindle) ngày càng chuẩn chỉ. Lỗi format, rớt chữ giảm hẳn.
- Đỉnh cao tối giản: Web tĩnh, đo có tracking, đo cắn RAM, đ*o có cái popup "Please accept our cookies" ám ảnh. Tốc độ load trang nhanh như cách người yêu cũ quay xe.
Giang cư mận Hacker News nói gì?
Dân tình trên HN xưa nay vốn khó tính, hở ra là chê, nhưng với PG thì đa số đều chắp tay bái phục. Có vài luồng quan điểm đang chiếm sóng:
- Phe "Thèm khát sự tối giản": Đa số anh em web dev bơi trong đống bùn lầy của Web 3.0 và đống app React béo phì đều nhìn PG bằng ánh mắt rớm lệ. Họ tôn vinh kiến trúc của PG. Mấy lão quái bảo nhau: "Nhìn xem, web phục vụ hàng triệu người mà nhẹ hều, chạy vèo vèo trên một cái máy chủ ghẻ cũng dư sức, đo cần mấy cái cloud architecture bánh vẽ!"*
- Phe "Pháp sư AI & Data": Một rổ các thanh niên chuyên cào data vào tạ ơn. PG là mỏ vàng text sạch, public domain để ae train NLP model, test thuật toán mà không sợ bị ăn gậy bản quyền.
- Phe "Hoài niệm": Tri ân Michael Hart (người sáng lập từ năm 1971). Họ cho rằng đây mới thực sự là tinh thần nguyên thủy của Internet: Chia sẻ tri thức miễn phí, không rào cản.
Góc nhìn từ Coding4Food: Bài học sinh tồn
Từ cái vụ PG được tung hô này, vãn bối mạn phép rút ra vài dòng cho anh em thợ gõ:
- Solve the right problem (Giải quyết đúng vấn đề): User vào PG để làm gì? Để tải sách chữ. PG làm đúng một việc đó, và làm cực tốt. Không cần nhét 3D canvas hay chatbot AI vào một cái thư viện.
- Tech stack xịn chưa chắc đã sống thọ: Công nghệ thay đổi chóng mặt, tool hôm nay hot mai có thể bốc hơi. Nhưng plain text và HTML tĩnh thì sống mãi với thời gian.
Chốt hạ, lâu lâu code bể, bug ngập đầu, ae hãy thử tắt IDE đi, lên Gutenberg tải một cuốn sách kinh điển về đọc. Biết đâu tâm tịnh lại fix được bug.
Nguồn:
