Nhìn lại hành trình 15 năm của Recurse Center từ một startup 'Tinder tìm việc' thất bại ê chề đến thánh địa quy tụ hơn 3000 lập trình viên.
Đời dev ai mà chẳng muốn làm quả startup đổi đời, gọi vốn triệu đô, úp sọt nhà đầu tư bằng mấy cái trend AI bóng bẩy. Thế nhưng giữa cái giới tech đầy rẫy những dự án lùa gà vẽ hươu vẽ vượn, vẫn có những gã 'hâm hấp' dành cả thanh xuân để nuôi một cái động lập trình phi lợi nhuận suốt 15 năm trời.
Hôm nay, hãy cùng tôi hóng câu chuyện của Recurse Center (RC) - một case study cực kỳ 'ảo ma' vừa được chính founder chia sẻ trên Hacker News nhân dịp kỷ niệm 15 năm ngày thành lập.
Quay ngược thời gian về mùa hè năm 2010, mấy ông founder của RC dắt díu nhau vào vườn ươm danh tiếng Y Combinator (YC) với ý tưởng ban đầu cực kỳ bay bổng: xây dựng một cái 'OkCupid cho công việc' (hiểu nôm na là quẹt phải để đi làm, quẹt trái để từ chối). Nghe thì rất gì và này nọ, nhưng đời không như mơ. Ý tưởng này nhanh chóng 'bể dĩa' trong vòng nốt nhạc. Suốt một năm sau đó, cả team quay xe liên tục, pivot qua đủ thứ mô hình khác nhau nhưng cứ ra cái nào là tạch cái đó, bị vả sấp mặt đúng nghĩa.
Trong lúc bế tắc nhất, họ quyết định làm liều: thôi thì tự xây một cái gì đó cho chính mình dùng cái đã. Thế là một 'khóa tu lập trình' tự do (self-directed programming retreat) ra đời. Đây là nơi anh em dev tụ tập, tự cày project cá nhân, vọc vạch từ code web, cấu hình hosting cho đến viết open source, và quan trọng nhất là ngồi lại hỗ trợ nhau cùng tiến bộ mà không phải chịu áp lực bài vở, điểm số hay deadline của mấy tay sếp hãm.
Sau vài khóa chạy thử quy mô nhỏ, họ quyết định mang lên Hacker News 'chào hàng' vào năm 2011. Kết quả là bùng nổ ngoài mong đợi! Bài post đó đã giúp họ tiếp cận được hàng tá dev xịn xò trên khắp thế giới. Đến mức, Hacker News trở thành nguồn hút học viên lớn thứ hai của họ suốt nhiều năm qua, chỉ sau phương pháp truyền miệng.
Lúc mới ra mắt, Paul Graham (giáo chủ của YC) đã để lại một bình luận mang tính tiên tri: 'Cái trò chạy retreat lập trình miễn phí này nghe hơi điên rồ đối với một startup, nhưng đây là kiểu điên rồ đúng đắn. Nếu nó không kiếm ra tiền, thì ít nhất nó cũng là một việc tử tế nên làm.' Và đúng thật, RC chưa bao giờ thành công ty tỷ đô, nhưng họ đã 'cứu rỗi' và thay đổi cuộc đời của hơn 3,000 lập trình viên suốt 15 năm qua.
Phía dưới bài đăng ăn mừng, cộng đồng HN đã nổ ra những cuộc thảo luận vô cùng xôm tụ. Có thể chia làm vài luồng ý kiến chính như sau:
Tóm cái váy lại, nhìn vào hành trình 15 năm của Recurse Center, tôi lại thấy thấm thía cái triết lý làm nghề. Trong thời buổi bão hòa công nghệ, khi các startup cứ thích 'lùa gà' bằng các từ khóa AI rồi âm thầm biến mất sau vài tháng đốt tiền, thì một mô hình phi lợi nhuận, tập trung vào giá trị cốt lõi của con người lại sống cực kỳ thọ.
Họ không cần là một chú kỳ lân tỷ đô để làm hài lòng các quỹ đầu tư, họ chỉ cần giải quyết đúng nỗi đau của cộng đồng: tạo ra một không gian an toàn, tự do để những người yêu code được sống thật với đam mê của mình.
Bài học cho anh em dev chúng ta? Đừng quá ám ảnh với việc cái gì cũng phải ra tiền ngay lập tức. Đôi khi, việc ngồi lại xây dựng những kết nối chất lượng, cùng nhau học hỏi một cách vô tư mới là thứ giúp anh em trụ lại lâu nhất với cái nghề 'bán tơ' này.
Nguồn tham khảo: Hacker News
