Gõ Code Đến Mụ Người? Lão Quái Sci-Fi Khuyên Anh Em Nên 'Rút Phích' Cầm Bút Viết Tay Đi!

Suốt ngày cắm mặt vào màn hình gõ phím cộc cộc như gõ mõ, có bao giờ các đạo hữu tự hỏi lần cuối mình cầm cây bút mực viết chữ tử tế là khi nào chưa? Hay là chữ tệ đến mức giờ cầm bút lên viết cái tên mình mà trông nó cứ như code bị obfuscated?

Mới đây, một bài viết của tiểu thuyết gia giả tưởng nổi tiếng Neal Stephenson với tiêu đề "Writing by hand is good for your brain" đã leo thẳng lên top 1 Hacker News với gần nghìn upvote, khơi mào một cuộc combat cực gắt giữa các "thần đồng gõ phím" và các "đạo sĩ hoài cổ".

Khi lão quái Sci-Fi khuyên dev tắt màn hình, cầm bút lên

Chuyện là Neal Stephenson – tác giả của những cuốn tiểu thuyết sci-fi kinh điển như Snow Crash – vừa dội một gáo nước lạnh vào kỷ nguyên số hóa bằng một bài viết cực kỳ thực dụng. Theo lão quái này, việc viết tay không đơn thuần là một thói quen cũ kỹ, mà nó là một "bộ tăng tốc phần cứng" (hardware accelerator) cực xịn cho não bộ.

Tóm tắt nhanh vài ý chí mạng của lão cho anh em lười đọc:

• Tốc độ chậm lại là một tính năng, không phải bug: Khi gõ phím, chúng ta gõ quá nhanh, nhanh hơn tốc độ suy nghĩ sâu của não. Viết tay ép ta phải chậm lại, cân nhắc từng từ, từ đó giúp tư duy mạch lạc hơn.
• Xúc giác "bá đạo": Sự kết hợp giữa tay, bút và giấy tạo ra một phản hồi vật lý kích thích các nơ-ron thần kinh hoạt động mạnh mẽ hơn là việc gõ vào mấy miếng nhựa vô hồn trên bàn phím cơ đắt tiền.
• Hạn chế tối đa distraction: Viết trên giấy thì làm gì có tab Reddit hay Youtube nào nhảy ra dụ dỗ? Tuyệt đối không có chuyện đang viết dở lại "quay xe" sang hóng drama.

Giang cư mận Hacker News chia phe combat nảy lửa

Bài viết vừa lên sóng đã khiến giới dev – những người vốn coi bàn phím là vật bất ly thân – chia phe cãi nhau chí chóe.

• Phe "Tốc độ là chân lý": "Viết tay chậm như rùa bò, não tôi nghĩ đến bước thứ 10 rồi mà tay mới viết đến bước thứ 2 thì chịu thế quái nào được!" - một dev cuồng tốc độ chia sẻ. Phe này cho rằng viết tay chỉ tổ làm nghẽn cổ chai (bottleneck) luồng suy nghĩ, chưa kể không có Ctrl+F để tìm kiếm, cũng chẳng có Git để rollback nếu viết sai.
• Phe "Tactile và Fountain Pen": Ngược lại, rất nhiều cao nhân ẩn danh lại cực kỳ đồng tình. Họ khoe những cuốn sổ da xịn xò và những cây bút máy đắt tiền. Với họ, việc viết tay giống như một buổi thiền định. Một dev chia sẻ: "Mỗi khi hệ thống bị sập hay gặp bug ảo ma, tôi đều tắt màn hình, lấy tờ giấy nháp ra vẽ sơ đồ kiến trúc. Mọi thứ sáng tỏ hơn hẳn so với việc ngồi gõ bừa trên máy tính."
• Phe "Dị giáo Hybrid": Đây là những anh em thích sự dung hòa. Họ không dùng giấy bút truyền thống nhưng cũng từ bỏ bàn phím. Thay vào đó, họ dùng iPad + Apple Pencil hoặc máy đọc sách Remarkable. Họ vừa muốn có cảm giác viết tay để kích thích não, vừa muốn đồng bộ đống ghi chú đó lên các vps cá nhân để backup và chạy OCR (nhận diện chữ viết) sang dạng text để tiện tìm kiếm sau này. Đúng là vừa muốn giữ truyền thống vừa không bỏ rơi công nghệ!

Tóm cái váy lại từ góc nhìn Coding4Food

Nói đi cũng phải nói lại, trong thời đại AI viết code thay người như hiện nay, năng lực tư duy sâu và giải quyết vấn đề phức tạp mới là cái giúp anh em dev giữ được cần câu cơm. Gõ phím nhanh chỉ giúp bạn tạo ra rác công nghệ nhanh hơn nếu không có một tư duy rõ ràng trước đó.

Lần tới, nếu anh em gặp một cái bug củ chuối làm sập server, hoặc đang loay hoay thiết kế một database phức tạp, đừng vội gõ code ngay. Hãy thử "quỵt" bàn phím một lúc, lấy một tờ giấy nháp, một cây bút và bắt đầu vẽ nguệch ngoạc xem sao. Biết đâu cái "latency" chậm chạp của việc viết tay lại chính là thứ giúp não bạn "compile" ra giải pháp bá đạo nhất đấy!

Nguồn tham khảo

Bài viết gốc trên Substack của Neal Stephenson: Writing by hand is good for your brain