Mấy nay lướt Hacker News thấy anh em bàn tán xôn xao vụ California đang chơi lớn, tính "refactor" lại toàn bộ nền công nghiệp bằng cách... cấm tiệt đủ thứ. Nghe mùi giống mấy ông PM thích xóa code cũ mà không thèm check dependency vậy.
Mọi chuyện bắt nguồn từ cái trang web bannedincalifornia.org đang leo top trending. Nội dung thì đơn giản thôi, nó liệt kê danh sách các "thư viện" (ngành nghề) mà California đang gắn cờ DEPRECATED hoặc REMOVED khỏi hệ thống.
Cụ thể là các ông sẽ không được mở mới tiệm sơn ô tô (auto body paint shops) hay nhà máy lọc dầu (oil refineries) ở bang này nữa. Lý do? Đương nhiên là vì môi trường, muốn không khí sạch, muốn mọi thứ "mượt" như code chạy trên localhost. Nhưng vấn đề là: Cấm ở đây thì lấy đồ đâu ra mà xài? Hay lại đi "call API" nhập khẩu từ bang khác hoặc nước khác?
Cảm giác như California đang muốn biến mình thành một cái server thuần khiết, chỉ chạy logic cao cấp, còn mấy cái tác vụ nặng (backend xử lý rác, sản xuất) thì đẩy sang server hàng xóm chịu trận.
Như thường lệ, thread này trên Hacker News đã biến thành bãi chiến trường với đủ các luồng ý kiến. Tôi tóm tắt nhanh cho các ông đỡ phải lội comment:
Team "Clean Code" (Ủng hộ môi trường): Mấy ông này bảo: "Tao thích hít thở không khí sạch, okay?". Quan điểm là California đang nâng cấp lên chuỗi giá trị cao hơn. Mấy cái gây ô nhiễm thì nên dẹp, hoặc đẩy đi chỗ khác xa khu dân cư. Giống như việc refactor code bẩn, đau thương nhưng cần thiết để hệ thống (sức khỏe con người) không bị crash.
Team "Thực dụng" (Chửi đạo đức giả): Phe này thì khịa cực gắt. "Các ông cấm lọc dầu nhưng vẫn lái xe xăng? Cấm nhà máy nhưng vẫn xài iPhone?". Họ cho rằng đây là hành động "outsourcing" ô nhiễm. Kiểu như các ông không muốn thấy log lỗi trên màn hình nên tắt log đi, nhưng thực ra lỗi nó vẫn đang chạy ngầm ở server thằng khác (nước nghèo hơn hoặc bang khác). Sạch mình bẩn người.
Team "Kinh tế học" (Lo lắng về Latency): Một số ông phân tích rằng việc cấm cản này làm tăng chi phí (gasoline prices). Xăng ở CA đắt lòi kèn là do phải nhập từ xa về, supply chain dễ bị đứt gãy (network timeout). Họ lo rằng California đang cố gắng trở thành Châu Âu - nơi quy định thì nhiều mà khả năng sản xuất (build capacity) thì ngày càng teo tóp.
Team "Dev thượng đẳng": "Kệ m*, tao làm remote, tao không quan tâm, miễn lương cao là được". Đùa thôi, nhưng có ý kiến bảo rằng đây không chỉ là chuyện của CA, mà là xu hướng chung của Mỹ: Chuyển dịch sang dịch vụ và outsource sản xuất.
Nói đi cũng phải nói lại, anh em dev mình thừa hiểu cái giá của "Technical Debt". Môi trường ô nhiễm chính là nợ kỹ thuật mà các thế hệ trước để lại. Việc California muốn dọn dẹp (clean up) là đúng hướng.
Tuy nhiên, cách làm theo kiểu "cấm cửa" (hard ban) mà không có lộ trình thay thế rõ ràng (migration plan) thì hơi giống mấy ông dev mới ra trường: Thấy code cũ khó nhìn là đòi đập đi xây lại từ đầu (rewrite), kết quả là dự án chậm tiến độ, bug tè le.
Bài học cho anh em:
Chốt lại, California vẫn là mảnh đất hứa cho dev, nhưng coi chừng lương 300k$ mà tiền xăng với tiền nhà nó cắn hết 250k$ thì cũng "hòa vốn" nhé anh em.
Drama California cấm đủ thứ từ sơn xe đến lọc dầu đang hot rần rần trên Hacker News. Liệu đây là bước đi 'clean architecture' hay pha tự hủy cực mạnh?
