Sáng ra chưa kịp hớp ngụm cà phê thì nghe tin sét đánh ngang tai: Block (công ty mẹ của Square, Cash App) vừa tiễn gần 4.000 anh em ra đảo, tức là gần một nửa quân số công ty. Lý do thì nghe sặc mùi "đạo lý" AI, nhưng thực hư thế nào thì mời các ông ngồi xuống làm điếu thuốc lào rồi nghe tôi chém.
Cú búng tay của "Thanos" Jack Dorsey
Chuyện là thế này, Jack Dorsey - cái ông trùm công nghệ hay đi tu thiền và để râu rậm rạp - vừa gửi một cái tâm thư dài dằng dặc. Nội dung tóm tắt là: "Alo anh em, công ty mình vẫn khỏe, tiền vẫn vào đều, lợi nhuận tăng ầm ầm. NHƯNG, thời thế thay đổi rồi. Chúng ta có AI, chúng ta cần team nhỏ hơn, phẳng hơn (flatter) để chạy cho lẹ."
Nghe quen không? Nó là văn mẫu "it's not you, it's me" phiên bản corporate đấy. Jack bảo là công ty không gặp khó khăn tài chính (nghe càng cay), nhưng vì có mấy con AI xịn xò rồi, nên cách vận hành phải đổi mới. Và cái giá của sự đổi mới là 4.000 cái ghế trống trơn.
Cái "ảo ma" nhất là ổng bảo sẽ không block email/slack ngay lập tức mà để đến tối thứ Năm cho mọi người... chào tạm biệt nhau. Ổng muốn nó "awkward and human" (ngượng ngùng nhưng đầy tính người) thay vì lạnh lùng. Nghe cảm động rớt nước mắt, nhưng mà là nước mắt của mấy ông vừa mất cần câu cơm.
Giang hồ mạng nói gì về cú "quay xe" này?
Ngay khi tin này nổ ra, cộng đồng dev trên Hacker News và Reddit đã tế sống Jack Dorsey không thương tiếc. Dưới đây là mấy luồng ý kiến tôi tổng hợp được cho các ông hóng:
- Hệ "Thuyết âm mưu ZIRP": Một số ông già gân nhận định đây không đơn thuần là sửa sai vụ "tuyển dụng vô tội vạ" thời Covid. Đây là cái kết của kỷ nguyên ZIRP (Lãi suất bằng 0). Giờ tiền đắt rồi, không còn chuyện đốt tiền nuôi mộng mơ nữa. Các công ty phải trả bài cho cổ đông, và cách nhanh nhất là cắt giảm chi phí nhân sự.
- Hệ "Tư bản máu lạnh": Vừa tuyên bố sa thải 4.000 mạng, cổ phiếu Block dựng cột tăng hơn 24%. Một ông comment chua chát: "Tại sao lại làm khổ người khác để thỏa mãn cái tôi? Vì nỗi đau của nhân viên làm cổ phiếu xanh rờn!". Phũ nhưng thật, Wall Street thích nhìn thấy máu (cắt giảm chi phí) hơn là nhìn thấy nhân viên hạnh phúc.
- Hệ "Cảnh sát chính tả": Cái này mới hài. Jack Dorsey viết cái email sa thải quan trọng này hoàn toàn bằng chữ thường (lowercase). Không viết hoa đầu dòng, không viết hoa tên riêng. Một số ông bảo thế là "aesthetic", là phong cách nghệ sĩ. Nhưng phần lớn anh em dev chửi thẳng mặt: "Đuổi việc 4.000 con người mà không thèm nhấn nút Shift để thể hiện chút tôn trọng tối thiểu à?". Hay là ổng dán băng dính lên phím Shift rồi?
- Hệ "Bắt bài AI": Nhiều người tin rằng cái lý do "AI giúp chúng ta hiệu quả hơn" chỉ là cái cớ (scapegoat) hợp lý nhất lúc này. Salesforce từng đuổi support để thay bằng AI rồi toang, liệu Block có đi vào vết xe đổ? Hay đây thực sự là AGI đang gõ cửa từng nhà?
Chốt hạ: Bài học sinh tồn cho anh em Dev
Qua vụ này, tôi có vài lời tâm sự mỏng với các ông:
- Đừng tin vào "Văn hóa gia đình": Công ty "lãi to" vẫn đuổi 50% nhân sự như thường. Lúc phỏng vấn thì "chúng ta là anh em", lúc khó (hoặc lúc cổ phiếu cần tăng) thì "anh đi đường anh, tôi đường tôi".
- AI là cái khiên hoàn hảo: Dù AI có thực sự code thay các ông được hay không, thì sếp vẫn sẽ dùng nó làm lý do để "tối ưu hóa" (đuổi bớt). Đừng để mình trở thành cái mỡ thừa có thể cắt bỏ.
- Chuẩn bị tinh thần: Thời buổi này, 10 người làm thì 5 người bị đuổi không phải chuyện hiếm. Hãy luôn update CV, rèn skill và đừng bao giờ "ngủ quên trên chiến thắng", kể cả khi công ty đang báo lãi kỷ lục.
Tóm cái váy lại, Jack Dorsey có thể "văn vở" về AI và cấu trúc phẳng, nhưng sự thật trần trụi là: Cổ phiếu tăng, sếp vui, còn dev thì ra đê. Anh em bảo trọng!
Nguồn hóng hớt:
