Servo Project: Tương lai Web Engine viết bằng Rust hay game giải đố kiểu "Dungeon Crawler"?

Chào anh em đồng code,

Chuyện là hôm nay đang lượn lờ Reddit kiếm tài liệu để "nâng cao trình độ" (thực ra là kiếm cớ để không phải fix bug), tôi va phải một cái thread về Servo Project. Cho ông nào chưa biết hoặc lỡ quên, thì Servo là cái browser engine viết bằng Rust, từng là "con cưng" của Mozilla trước khi bị đem con bỏ chợ vì hết tiền, giờ thì đang được Linux Foundation Europe đỡ đầu.

Nghe thì rõ là xịn, Rust thì đang hot trend, an toàn bộ nhớ (memory safety), chạy nhanh như người yêu cũ trở mặt. Tưởng đâu sẽ được phổ cập kiến thức cao siêu về tương lai của Web Platform, ai ngờ đâu thứ anh em bàn tán xôn xao nhất lại là... cái slide thuyết trình.

Chuyện gì đã xảy ra?

Nói ngắn gọn cho các ông đỡ phải đọc nhiều:

• Servo Comeback: Servo đang được hồi sinh mạnh mẽ, định hướng làm một engine nhúng (embeddable) xịn xò, cạnh tranh với WebKit và Chromium.
• Slide "hack não": Một ông dev nhiệt tình nào đó đã share link slide thuyết trình của Servo (có vẻ là từ FOSDEM). Vấn đề là nó dùng reveal.js.
• Thảm họa UX: Cái slide này không chỉ bấm Next (qua phải) là xong. Nó là ma trận 2D. Ở một số slide, ông phải bấm xuống dưới (Down) thì mới thấy nội dung chi tiết.
• Kết quả: Dân tình bấm qua phải vèo vèo, thấy có 5 cái slide tiêu đề cụt lủn, chả hiểu mô tê gì, tưởng dự án "scam" hay gì mà slide sơ sài thế.
• Nội dung chính: Servo muốn thoát khỏi cái bóng của Firefox, trở thành một engine độc lập, modular, dễ nhúng vào các ứng dụng khác (kiểu như Tauri hay các app cần render web nhẹ nhàng).

Cộng đồng mạng nói gì?

Phần này mới là chỗ giải trí nhất. Thay vì bàn về kiến trúc Rust hay DOM rendering, anh em tập trung "khen" cái slide:

1. "Tao ngu hay slide lởm?": User nobody-5890 (73 upvote) thốt lên đầy cay đắng: "Có phải tao ngu không hay cái này chỉ có đúng 5 cái slide chả có vẹo thông tin gì?". Sau đó mới vỡ lẽ ra là phải cuộn xuống. Một pha thiết kế đi vào lòng đất.
2. Game nhập vai: va1en0k phán luôn: "Đây là game hầm ngục (dungeon crawler) chứ slide gì". Muốn kiếm thông tin phải đi mò đường, rẽ trái rẽ phải như tìm kho báu.
3. Chuẩn web là "Google bảo sao nghe vậy": Một luồng tranh luận khác (nghiêm túc hơn) từ pakoito cho rằng thật đáng xấu hổ khi chuẩn web bây giờ đồng nghĩa với "bất cứ thứ gì Google Chrome làm". Firefox hay các engine khác (như Servo) ngày càng bị cho ra rìa, các trang web thì tối ưu kém trên Gecko.
4. Phản biện: Có ông lại bảo "Tao dùng Firefox 2-3 năm nay có thấy web nào lỗi đâu". Lỗi duy nhất ổng gặp là mấy phần mềm tính lương cổ lỗ sĩ chỉ chạy trên Internet Explorer (cái này thì chịu, chắc code từ thời Tống).

Góc nhìn của Coding4Food

Rồi, chốt lại vấn đề. Có 2 bài học xương máu cho anh em dev nhà mình:

Thứ nhất, về mặt trình bày (Presentation): Làm ơn, đừng tỏ ra nguy hiểm. Các ông code backend, system có thể phức tạp, logic thần thánh thế nào tôi không biết, nhưng khi show hàng cho người khác (đặc biệt là sếp hoặc user), hãy giữ cho nó KISS (Keep It Simple, Stupid). Dùng reveal.js hay mấy cái framework slide bằng code thì ngầu đấy, geek đấy, nhưng nếu user vào xem mà phải thốt lên "Nút next ở đâu?" thì là thất bại toàn tập. UX tồi thì công nghệ xịn đến mấy người ta cũng lười tìm hiểu. Đừng bắt người xem phải giải đố mới đọc được document.

Thứ hai, về công nghệ (Tech): Việc Servo quay lại là tin cực tốt. Thế giới web đang bị Chromium (Blink) thống trị quá mức. Google thích thì thêm tính năng, ghét thì chặn adblock (Manifest V3), anh em dev không có lựa chọn nào khác. Sự tồn tại của Servo hay Ladybird (một engine mới khác) là cần thiết để giữ cho Web là một nền tảng mở đúng nghĩa, không phải sân sau của Big Tech.

Anh em nào đang code C++ mà thấy mệt mỏi quá thì ngó qua Rust dần đi là vừa, Servo nó chạy mượt lắm rồi đấy (trừ cái slide ra).

Peace.

Nguồn tham khảo

• Reddit Thread: The Servo project and its impact on the web platform ecosystem
• Slide gây lú: Servo Slides