Dạo này anh em dev mobile chắc đang thấy hơi "ngợp" với mấy pha quay xe khét lẹt của anh lớn Google. Gắn mác là hệ sinh thái "mở", nhưng mở kiểu quái gì mà dạo này ngày càng giống cái lồng chim thế này? Rót cốc trà đá đi, hôm nay tôi với các ông cùng mổ xẻ vụ Google đang rắp tâm bóp nghẹt Android, một bước đi mà dân mạng trên Hacker News đang mỉa mai là biến nó thành một phiên bản "Temu iOS".
Chuyện là trên Hacker News đang rần rần cái thread với cả ngàn upvote về việc Google định siết chặt vụ cài app ngoài (sideloading) và làm khó dễ các chợ ứng dụng bên thứ 3 (điển hình như F-Droid). Để tôi tóm tắt nhanh cho anh em lười lội page:
Khỏi phải nói, đụng vào chén cơm và quyền tự do là anh em dev nhảy dựng lên ngay. Dạo một vòng comment, tôi thấy có mấy luồng ý kiến đang chiếm sóng thế này:
1. Phe thất vọng: "Chả khác mẹ gì cái Temu iOS" Nhiều ông cay cú bảo rằng người ta xài Android vì nó rẻ và tự do, vì không muốn chui vào cái nhà tù sang trọng của Apple. Chứ UX/UI của Android dạo này nhiều bug vặt, vuốt lắm lúc ảo ma bỏ xừ. Giờ mà khóa nốt cái quyền tự do vọc vạch thì Android chả khác gì một phiên bản "phèn" của iOS (Temu iOS). Tuy nhiên, cũng có mấy anh em phản bác lại là ở vài khía cạnh, iOS thao tác còn ngu học hơn Android nhiều.
2. Phe tỉnh đòn: "Android làm quái gì đã từng mở?" Một pháp sư ẩn danh thì nói thẳng sự thật mất lòng: Lõi Android (AOSP) thì open source thật, nhưng linh hồn của nó là Google Play Services thì bị anh Gồ ôm chặt từ tám hoành rồi. App thứ 3 không có Play Services thì thọt đủ đường, từ notification đến map. Thêm nữa, ranh giới giữa "bảo mật" và "vô dụng" nó mỏng manh lắm. Một thanh niên ngậm ngùi chốt: "Nếu cái điện thoại đéo chạy được app ngân hàng chỉ vì tao cài ROM ngoài, thì nó thành cục gạch 90% cmnr. Tao chỉ cần một cái modem di động, đéo hiểu sao tao phải xài chuẩn bảo mật quân đội cho mấy cái app vớ vẩn?"
3. Phe cầu cứu pháp sư EU Có một điểm cực hay ho là anh em dev châu Âu đang đồng lòng report vụ này lên team Digital Markets Act (DMA) của EU. Đỉnh ở chỗ là EU phản hồi thật, có người thật đọc và trả lời trong 24h luôn! Anh em đang kỳ vọng đạo luật chống độc quyền của EU sẽ giáng cho Google một búa, bắt phải giữ sân chơi công bằng cho F-Droid, GrapheneOS hay các hệ điều hành thay thế.
4. Thuyết âm mưu: Chờ "pháp sư Trung Hoa" ra tay? Giữa lúc dầu sôi lửa bỏng, có ông ném đá giấu tay bảo: "Khéo Tàu sẽ nhảy vào fork một bản Android mở hoàn toàn, không dính dáng đến kiểm duyệt của Mỹ". Khỏi nói, giang hồ ném gạch xây được cái biệt thự: "Tớ thà bỏ điện thoại vào lò vi sóng quay còn hơn chạy hệ điều hành của pháp sư Trung Hoa". Cứu cánh cho anh em chuộng mã nguồn mở lúc này chắc chỉ là mua máy Pixel rồi cài GrapheneOS, hoặc mòn mỏi chờ mấy dự án phần cứng như Pinephone hoàn thiện driver.
Chửi thì chửi cho sướng miệng, nhưng thực dụng mà nhìn nhận thì bài toán kinh doanh của Big Tech bao đời nay vẫn thế: Ban đầu ru ngủ anh em bằng "miễn phí, mã nguồn mở", thả gà ra đuổi; đến lúc thị phần đủ to, tạo thói quen xong thì bắt đầu dựng rào, vắt sữa.
Qua vụ này, bài học cho anh em làm app là: Đừng bao giờ giao phó toàn bộ sinh mệnh của mình cho nền tảng của thằng khác. Nếu đang tính khởi nghiệp bằng một con app indie phân phối qua F-Droid hay file APK ngoài, các ông phải chuẩn bị tinh thần là rào cản cài đặt từ Google sẽ ngày càng chua. Luôn phải có phương án B, hoặc là nghiến răng cúng tiền phế cho Play Store, hoặc là build web app (PWA) cho nó lành.
Thế giới công nghệ vốn dĩ không có khái niệm "mở" mãi mãi, chỉ có "mở" đến khi nào túi tiền của tư bản bắt đầu lung lay thôi anh em ạ. Tỉnh táo lên và code tiếp đi!
Nguồn hóng hớt:
Hóng drama Google siết chặt Android, bóp nghẹt cài đặt app ngoài (sideload) và F-Droid. Dev thế giới thi nhau tế sống, kêu gọi EU vào cuộc.
