Cứ mỗi 5 phút, tay ông lại tự động với lấy cái điện thoại để check app, dù biết thừa chẳng có ma nào nhắn tin? Chúc mừng, não các ông đã bị các Tech Giant "khoan dầu" thành công để hút sạch dopamine rồi đấy.
Trong ngành dầu mỏ, "fracking" (thủy lực cắt phá) là kỹ thuật khoan cực sâu vào lòng đất, dùng áp lực cực lớn để bẻ gãy các lớp đá và hút sạch dầu mỏ hay khí đốt còn sót lại.
Áp dụng vào thế giới tech, tác giả của bài viết gốc trên igerman.cc đã dùng một thuật ngữ cực kỳ đắt giá: Dopamine Fracking. Đây không đơn thuần là câu chuyện "app này gây nghiện quá" nữa. Nó là một quy trình kỹ nghệ hóa cực kỳ bài bản và tàn nhẫn. Các tập đoàn công nghệ không xem chúng ta là người dùng; họ xem bộ não của chúng ta là những mỏ đá phiến chứa đầy dopamine, và nhiệm vụ của thuật toán là phải khoan, đục, kích nổ để hút bằng sạch từng millisecond sự chú ý của chúng ta.
Mỗi tính năng như nút like, kéo-để-refresh (pull-to-refresh), feed vô tận (infinite scroll), hay thậm chí là cái chấm đỏ notification thông báo vô thưởng vô phạt... thực chất là những mũi khoan công nghệ cao. Chúng liên tục kích thích hệ thống phần thưởng sinh học trong não, bắt ta phải cày cuốc, bấm click liên tục chỉ để nhận về một lượng dopamine nhỏ giọt.
Bài viết sau khi lên sóng đã leo thẳng lên top Hacker News với hàng trăm bình luận xôn xao từ giới dev – những người vừa là nạn nhân, vừa là... thủ phạm gián tiếp tạo ra đống mũi khoan này. Dân tình chia phe bàn tán cực kỳ sôi nổi:
Là một dev già từng trải qua đủ mọi thăng trầm, tôi thấy thế này: Thế giới hiện tại là một chiến trường giành giật sự chú ý. Từng dòng code, từng pixel trên màn hình điện thoại đều được thiết kế để dụ các ông dâng hiến thời gian quý báu.
Nếu cứ để bản thân bị "fracking" liên tục, não bộ của anh em sẽ sớm rơi vào trạng thái quá tải, mệt mỏi và mất khả năng tư duy sâu – thứ vũ khí tối thượng giúp dev chúng ta kiếm cơm. Khi rảnh rỗi, thay vì lướt feed vô tri vô thức, anh em có thể tìm đến những công cụ sáng tạo thực thụ để giải trí một cách chủ động. Ví dụ như vọc vạch các công cụ tạo video bằng trí tuệ nhân tạo như DomoAi để tạo ra mấy cái clip meme tấu hài, vừa rèn luyện tư duy tech vừa giải tỏa stress hiệu quả mà không bị rơi vào cái bẫy scroll vô tận.
Tóm cái váy lại, muốn làm senior xịn xò con bò, trước khi học thêm framework mới hay tối ưu hóa dòng code, hãy học cách tối ưu hóa và bảo vệ bộ não của chính mình trước đã. Tắt bớt mấy cái notification vô tri đi, đóng bớt tab lại, và tập trung vào những gì thực sự tạo ra giá trị cho bản thân. Chúc anh em giữ vững tâm trí giữa thời buổi "vạn vật muốn fracking" này nhé!
Anh em có bao giờ tự hỏi vì sao cứ 5 phút lại phải check điện thoại một lần dù chẳng có thông báo gì không? Đó là do chúng ta đang bị "dopamine fracking" đấy!
