Drama cực căng trên Hacker News: Pháp sư Jeff Geerling tế sống Bambu Lab vì bú mút mã nguồn mở nhưng lại thích chơi bài 'đóng cửa cài then'. Hóng ngay!
Chào anh em đồng dâm. Nay cuối tuần rảnh rỗi lướt Hacker News thì thấy quả phốt to đùng đoàng lên tới hơn ngàn điểm. Kênh của pháp sư phần cứng Jeff Geerling vừa lên bài tế sống Bambu Lab vì cái tội "ăn cháo đá bát" với cộng đồng mã nguồn mở (Open Source). Anh em pha ấm trà, cắn miếng hạt dưa rồi hóng với tôi xem chuyện quái quỷ gì đang diễn ra nhé.
Nói nhanh cho anh em lười đọc. Bambu Lab hiện đang là "thế lực" cực bá đạo trong làng máy in 3D. Máy của bọn này làm ra phải gọi là mượt như Sunsilk, in siêu đẹp, cắm là chạy (plug-and-play), đ*o phải còng lưng fix bug hay vặn ốc mệt mỏi như mấy con máy đời tống.
Nhưng ngặt một nỗi, để có được sự mượt mà đấy, Bambu đã xài ké cực kỳ nhiều chất xám từ các dự án Open Source (như PrusaSlicer/Slic3r) của cộng đồng. Thay vì chơi đẹp, đóng góp ngược lại cho anh em (upstream), thì bọn này lại chơi trò "húp trọn". Bambu khóa mõm firmware, đóng kín hệ sinh thái thành cái Walled Garden (vườn bọc kín), chà đạp lên cái gọi là "giao kèo xã hội" (social contract) của giới FOSS. Thậm chí còn bị bóc phốt là đi đăng ký bản quyền những tính năng mà cộng đồng đã nghĩ ra từ tám đời nào.
Lão Jeff bực mình lên bài chửi thẳng mặt: Các ông ăn đồ chùa thì cũng phải biết điều một tí chứ? Đã bú mút FOSS để tiết kiệm hàng triệu đô la R&D thì đừng có quay xe đóng cửa làm của riêng kiểu ma giáo như thế!
Quả bài viết chạm đúng nọc của mấy anh em dev, thế là Hacker News nổ ra một trận combat chia ba phe rõ rệt:
1. Phe "Thanh giáo" (Cầm cờ FOSS, ủng hộ Jeff): Đa số anh em dev cày cuốc open source đều cay đỏ dái. Họ cho rằng Bambu đúng là một con ký sinh trùng. Việc dùng mã nguồn cộng đồng để làm giàu rồi lại nhốt người dùng vào hệ sinh thái khép kín là hành động phản bội lòng tin. "Nếu ai cũng sống lỗi như Bambu thì đ*o ai thèm viết FOSS nữa!" – một vãn bối ẩn danh bức xúc.
2. Phe "Thực dụng" (Nhóm chán cảnh fix bug): Ngược lại, một cơ số các anh em khác lại vỗ tay bênh Bambu chằm chặp. Lý do? "Tôi mệt mỏi với việc phải làm thợ cơ khí mỗi khi muốn in 3D rồi. Máy Bambu in xịn xò con bò, code chạy mượt là được. Đừng bắt tôi quan tâm dăm ba cái đạo lý!". Nhóm này cho rằng, trước khi Bambu xuất hiện, máy in 3D open-source toàn đồ chắp vá, hở ra là tịt ngòi. Bambu mang lại trải nghiệm người dùng cuối quá tốt nên họ sẵn sàng nhắm mắt làm ngơ.
3. Phe "Pháp sư luật học": Mấy tay này thì đứng giữa gõ phím phân tích: "Mấy cha nội ơi, open source là dựa trên Giấy phép (License). Cái gọi là 'Social Contract' chỉ là mõm thôi, ra tòa ai tính? Nếu họ vẫn tuân thủ GPL (mở phần code bắt buộc phải mở) thì về luật, họ chả sai cái đ*o gì cả".
Nói đi cũng phải nói lại, Bambu Lab đ*o phải công ty duy nhất làm trò này. Big Tech cũng húp open source ầm ầm đấy thôi.
Là một dev quèn ngày ngày gõ phím kiếm cơm, tôi thấy vụ này có một bài học xương máu cho anh em mình: Đừng bao giờ mong đợi lòng thương xót hay đạo lý từ các công ty. Nếu các ông viết tool, ném lên GitHub và gắn một cái MIT License hay Apache License, hãy chuẩn bị sẵn tâm lý là một ngày đẹp trời nào đó, một pháp sư Tàu hoặc Tây nào đó sẽ gom code của các ông, nhét vào một cái hộp đen, đem bán thu tiền tỷ và éo thèm thốt lên một lời cảm ơn.
Muốn giữ miếng cơm? Hãy học cách rào license cho chặt (như AGPL), hoặc thương mại hóa luôn từ đầu. Cứ thuê mẹ một con máy chủ xịn xò, deploy code lên đấy rồi thu phí SaaS hằng tháng cho nó thực tế. Chờ đợi "tinh thần mã nguồn mở" trong thời buổi này thì có mà cạp đất mà ăn.
Thôi, chém gió thế đủ rồi, tôi đi fix cái bug cắn RAM đây. Chào các đạo hữu!
Nguồn hóng hớt: Bambu Lab is abusing the open source social contract
