AI đang 'bóp chết' Copyleft: Hợp pháp thì đ*o sai, nhưng có hợp tình?

Anh em dev open-source đang khóc ròng vì một cú lừa thế kỷ: AI lấy code của các ông, nhai đi nhai lại, rồi nhả ra một đoạn code y chang chức năng nhưng khác mặt chữ, né luôn cái bản quyền Copyleft. Hợp pháp không? Có thể. Hợp lý (legitimate) không? Cực kỳ ma giáo.

Rốt cuộc thì chuyện quái gì đang xảy ra với Copyleft?

Anh em từng viết open-source chắc không lạ gì cái license GPL (Copyleft). Tinh thần giang hồ rất trượng nghĩa: "Mày xài code của tao, thì mày cũng phải mở mã nguồn phần mềm của mày". Đó là thứ vũ khí tối thượng giữ cho thế giới mã nguồn mở phát triển mạnh mẽ hàng thập kỷ qua.

Nhưng rồi bọn tư bản mang AI đến và lật lọng:

• Đầu tiên, mấy con bot cào (scrape) sạch sành sanh data trên GitHub để train model. Thôi thì coi như đọc để "học hỏi".
• Cao trào là đây: Khi user gõ prompt, con AI "ói" ra một đoạn code giải quyết đúng cái bài toán mà một thư viện GPL nào đó đã làm.
• Nhưng vì AI đã xào nấu lại (reimplementation) bằng một syntax khác, tên biến khác, nên về mặt pháp lý (legal), nó đ*o vi phạm bản quyền gốc.
• Kết quả? Một cái "máy giặt bản quyền" khổng lồ ra đời. Bọn Big Tech ung dung đút túi những dòng code cốt lõi của anh em mà không thèm tuân thủ quy tắc "share alike" của Copyleft.

Giang cư mận Hacker News chia phe combat

Bài viết vạch trần vụ này vừa lên Hacker News đã bú ngay hơn 500 điểm, chứng tỏ anh em dev quốc tế cũng đang cay mũi lắm. Dạo qua một vòng comment, các pháp sư chia làm mấy phe rõ rệt:

1. Phe tư bản & Tech bro: "Ủa có gì căng?" Phe này cãi rằng: "Thế một con người đọc code trên GitHub, hiểu logic, rồi tự tay gõ lại bằng não của mình thì có gọi là vi phạm GPL không? AI cũng chỉ đang làm thế thôi. Hợp pháp 100% nhé!"

2. Phe hắc đạo bảo thủ: "Bọn tao bị úp sọt!" Đa số anh em cựu trào phản pháo cực gắt. Họ cho rằng AI không "học" như người. Nó là một công cụ quy mô công nghiệp để tước đoạt sức lao động của cộng đồng open-source, nhằm mục đích thương mại. Rõ ràng là lách luật một cách bẩn thỉu để phá nát cái móng của Copyleft.

3. Phe bất lực: "Chấp nhận đi mấy ba" Một số đạo hữu thì buông xuôi: "Thôi GPL toang rồi. Thời đại này cản thế nào được dòng thác AI. Thay vì khóc lóc, ráng xài mấy cái ai tools mà tăng năng suất bản thân đi, quan tâm license làm mẹ gì nữa."

Chốt hạ từ Coding4Food: Sinh tồn thế nào giữa bầy sói?

Luật pháp lúc đ*o nào chẳng đi sau công nghệ cả chục năm. Đợi mấy ông luật sư rạch ròi được ranh giới giữa "legal" và "legitimate" trong vụ AI này thì chắc AI nó tự code mịa ra cái OS mới rồi.

Là một dev thực dụng, anh em mình rút ra bài học xương máu này:

• Cái gì là "secret sauce", là chén cơm manh áo thì giấu cho kỹ, thuê cái máy chủ riêng mà chạy nội bộ.
• Đã đẩy lên public GitHub thì xác định 99.99% sẽ làm thức ăn cho bot AI. Đừng kỳ vọng cái license vài dòng chữ có thể bảo vệ bạn khỏi sự càn quét của Big Tech.
• Dùng AI làm đòn bẩy cho mình. Bọn nó xài code mình được, thì mình cũng phải dùng tool của nó để cày tiền lại. Chấm hết!

---

Nguồn hóng biến: Hacker News | Bài gốc: Is legal the same as legitimate: AI reimplementation and the erosion of copyleft